Terceiro aniversario de Díaz Pardo

 

image

 

Numerosas persoas, convocadas pola Academia Real Isaac Díaz Pardo, reuníronse no cemiterio de Boisaca, en Santiago, para homenaxear nun acto con mazás e pombas — en referencia ao poema ‘Lonxe’ de Lorenzo Varela — ao histórico e ilustre galleguista, Isaac Díaz Pardo (Compostela, 1920), no terceiro aniversario da súa morte.

A procesión dirixiuse cara á tumba de Díaz Pardo, instalada en lugar reservado para ilustres santiagueses, ao son da ‘Marcha do Antigo Reino de Galicia’, interpretado polo cuarteto ‘Enantiños do Ulla’. Unha vez alí, persoas da cultura, a política e autoridades –como o conselleiro de Cultura, Jesús Vázquez– e oíntes se reuniron arredor da lápida do polifacético intelectual para dar comezo ao acto conmemorativo, que foi levado pola escritora Carmen Blanco.

Nunha primeira parte, a profesora de galego Carmen Blanco, os escritores Modesto Hermida e Claudio Rodríguez Fer leron unha serie de poemas que «lle gustaban a Isaac». Así, este último recitou un poema apócrifo de Luis Pimentel, que, segundo explicou, baixo o nome de ‘Memorial dous foxos de Lugo’, recorda «aos pais simbólicos, como ao de Isaac, tirados nas cunetas».

O colofón final desta parte veu da man de Anxos Ruibal, quen interpretou unha ‘nana’ do libro ‘Vodas de sangue’ de García Lorca e o poema da tamén galleguista e iniciadora do ‘Rexurdimento’ de Galicia, Rosalía de Castro, ‘Algúns din miña terra’! (‘Follas novas») adaptado por ela mesma.

INTELECTUAL POLIFACÉTICO

Posteriormente, o poeta Antonio Alonso Fontán deu comezo á segunda parte da cerimonia,bque consistiu en numerosas lecturas sobre as diferentes facetas do escritor homenaxeado.

Inés Canosa, traballadora durante 40 anos en Sargadelos e directora da fábrica de cerámica en Madrid, definiu o intelectual compostelano como «traballador, incansable e xeneroso,», así como unha persoa «difícil, rigorosa e dura, pero próxima».

Ademais, expuxo, de forma crítica e sutil, a súa impresión sobre o despedimento de Isaac Díaz Pardo da fábrica de Sargadelos, aludindo a que botalo «puido ser legal», pero «non foi moral». «Era un home que nunca renunciou ás causas xustas», afirmou.

Pola súa parte, o profesor e secretario da Real Academia Galega (RAG), Enrique Monteagudo, falou sobre o impulso que Díaz Pardo deulle ao Seminario de Estudos Galegos — ao que renomeou como Novo Seminario de Estudos Galegos –, ao tempo que o cualificou como un «digno herdeiro da mellor tradición intelectual da República e de Occidente».

«O Seminario foi un xeito de universitarizar o estudio en Galicia», apuntou, ao tempo que remarcou que é un «compromiso» con Galicia, que dá a «posibilidade» de «facer realidade» as ideas das persoas.

ARTISTA E EDITOR

En canto á súa faceta artística, o pintor Antón Pulido suliñou que Díaz Pardo foi «un dos maiores xenios da pintura de todos os tempos», «xa que, para el, foi o Leonardo dá Vinci do século XX». Así, recordou que ingresou aos 19 anos na Facultade de Belas Artes de Madrid e aos 23, tras finalizar a carreira, conseguiu unha bolsa que lle permitiu ir estudar a Italia.

Tamén subliñou que obtivo unha praza de ‘cor’ na Facultade de Barcelona, converténdose en profesor de Belas Artes desa facultade en 1943. «Penso que ningún galego tivo esa honra», afirmou. Así mesmo, o artista expuxo na Coruña, Madrid e Londres.

Finalmente, Pulido espumo un reivindicativo no seu discurso ao demandar que se adique «algún ano» o Día dás Letras Galegas ao intelectual galleguista.

Outro aspecto do traballo de Isaac Díaz Pardo ao que se rendeu homenaxe foi o de editor. Deste modo, o actual presidente da RAG, Xesús Alonso Montero, recalcou que con Edicións do Castro ofrecía a «realidade histórica de Galicia». Así, explicou, Díaz Pardo, ‘o editor’, exerceu de «pedagogo do país». Tamén reforzou a idea de persoa polifacética, como xa fixeron os anteriores: pintor, escritor, inventor, editor, etc.

MÚSICA REIVINDICATIVA

Os músicos Mini e Mero foron os encargados de executar a parte musical do final do acto, con tres pezas cargadas de tinguiduras reivindicativas, de denuncia nacionalista, en contra dos «traidores salvapatrias».

Así, chaman o pobo a «loitar en desespero coa palabra cansa de derrotas» e denuncian que «a razón non ilumina como debería». «Non hai xustiza, nin xuízos, nin sentenzas», acusaron os músicos, ao tempo que denunciaron que «os tecnócratas traidores» son «chaqueteiros, mentireiros, traidores salvapatrias» que se «esconden» sen falar. Uns gobernantes que, para eles, posúen «un sorriso perverso» e «fan burla» sen que «ninguén os vexa».

«Lévannos pola corda da condena», recriminaron. Así mesmo, apuntaron que vencerán «a batalla» coa «súa lingua» porque Galicia «é a súa terra».

ISAAC DÍAZ PARDO

Nacido o 22 de agosto de 1920 en Santiago de Compostela, dende moi novo reuníase con estes intelectuais (Risco, Castelao, Vilar Ponte, Outeiro, …) no taller do seu pai, o pintor e escenógrafo Camilo Díaz Baliño, e na imprenta de Ánxel Casal, amigo da familia.

En 1939 marchou a Madrid para estudar Belas Artes en Madrid, onde remataría a carreira en 1942. Abandona a pintura en 1948, pero esta seguirá presente no seu labor creativo posterior, porque, segundo Antón pulido, se «estaba aburguesando» neste campo.

En 1949 asóciase coas familias Nogueira e Rei para constituír Cerámicas do Castro S.L. na localidade coruñesa de Sada, embrión do futuro Grupo Sargadelos, a fábrica de cerámica fundada polo marqués de Sargadelos, Antonio Raimundo Ibáñez, en Cervo (Lugo) no ano 1806.

En 1963 regresa a Arxentina, posto que xa que visitara o país en 1955, para constituír, xunto a outros galleguistas, como Eduardo Blanco Amor, Rafael Dieste ou Lorenzo Varela, o Laboratorio de Formas, unha nova fábrica de cerámica. A este proxecto incorporaríaselles, máis tarde, o arquitecto Andrés Albalat.

Neste mesmo ano funda, xunto a Luis Seoane, a editorial Edicións do Castro, que acollía todo tipo de galleguistas, converténdose «na pluralidade» das editoriais, segundo Alonso Montero. É en Arxentina nesta época onde tamén traba amizade con Luis Seoane e colabora con escritos na revista ‘Galicia Emigrante, baixo o pseudónimo ‘Ollarnovo’.

Cerámicas do Castro S.L. e o Laboratorio de Formas, baixo a súa dirección, puxeron en marcha os proxectos que cristalizaron na inauguración, o 10 de maio de 1970, do edificio que albergaría a quinta etapa do Grupo Sargadelos — a que o converteu en popular por toda Galicia–, deseñado polo arquitecto Andrés Albalat.

Tras poñer en marcha proxectos como o Complexo Industrial Sargadelos, o Real Padroado de Sargadelos, o Museo Carlos Maside, o Novo Seminario de Estudos Galegos ou o Instituto Galego de Información, foi apartado destes por persoas que el colocara á fronte dos proxectos.

Díaz Pardo foi escritor de numerosos artigos en xornais, como La Voz de Galicia, de obras teatrais, cantares de cego, así como ensaios e críticas xunto a Luis Seoane, Celso Emilio Ferreiro, Castelao, etc. No ano 2007 a Universidade da Coruña nomeouno ‘Doutor Honoris Causa.

Es necesarios estar conectado para escribir un comentario Conectar