A fábula do amor inxenuo

  •  «L’elisir d’amore» baixa o pano da tempada lírica, cunha repartición de sobradas garantías para elevar o título de Donizetti á memoria colectiva dos afeccionados galegos

Subido ao seu carromato, o itinerante charlatán Dulcamara vende as beldades dunha beberaxe que todo o cura aos pueblerinos que lle rodean, ao berro de «escoitar, escoitar rústicos!». E ese atolondrado Nemorino cre atopar na botella milagrosa o elixir da Raíña Isolda, que segundo leu en voz alta o seu pretendida pero esquiva Adina, namora a quen o bebe daquel que llo ofrece. Unha comedia lixeira de enredos ao redor deste amable romance, cun militar como aspirante inesperado ás caricias da protagonista e o lóxico final feliz que se demandaba a este xénero nos días da súa estrea son o principio e o final de «L’elisir d’amore», o título estréase este venres na Coruña e que bota o peche ao seu 59º Festival de Ópera.

Puidesen parecer simples ingredientes para unha ópera. De feito sono, porque neles apenas hai orixinalidade. O libretista Felice Romani pescou a figura do gaioleiro Dulcamara dunha obra previa de Cimarosa, e xa hai un personaxe similar noutro título anterior do compositor Gaetano Donizetti, I pazzi per progetto. O elixir milagroso foi tomado en préstamo de Lle Philtre, de Scribe, e apenas se trasladou a acción do País Vasco a Francia.

Tampouco hai novidades nunha historia de amor onde ela faise de rogar fronte ás aspiracións do seu entregado amante. E que dicir do sutil aire bufo que impregna toda a obra, tan habitual naquel 1832 cando o de Bergamo estreouna no milanés Teatro da Canobbiana. Aínda que Donizetti tampouco consideraba no seu día «L’elisir» un título bufo, senón cómico. Entón, que fixo deste título un alicerce esencial do repertorio belcantista durante estes case 180 anos? 

Seguramente a sucesión de números maxistrais, como o dúo «Unha parola, oh Adina» do primeiro acto, o aria «Prendi, per me sei libero» do segundo acto, a cómica «Udite, udite» con que entra Dulcamara en escena, a «Quanto è bela» que serve de arranque da ópera ou a mundialmente famosa «Unha furtiva bágoa», peza que Donizetti incluíu na partitura contra o criterio de Felice Romani. 

Ou quizais porque a comedia desenvólvese desde un punto de vista elegante, incluso dapontesco—se se permite a comparación—, fronte ás máis aloucadas tramas rossinianas, genuinamente herdeiras do xénero bufo napolitano. Como xa indicou Bruno de Simone, o baixo-barítono que na Coruña encarnará o Dulcamara, «hai que evitar a caricatura», liña vermella que cruzan sen ruborizo os personaxes do cisne de Pésaro.

Pode tamén que haxa algo entrañable nos personaxes: Adina, a terrateniente rica, con trazas de intelectural e decididamente feminista; Nemorino, o inxenuo amante, capaz de todo polo seu amor, ata enrolarse no Exército para gastar a súa primeira paga en comprar o Elisir; o sarxento Belcore, o soldado fanfurriñeiro que ansía conquistar a golpe de medallas; e ese doutor Dulcamara, que a pesar de urdir o seu engano adoece de maldade intrínseca. Dicía Ashbrook que «Donizetti, en lugar de discutir obxectivamente acerca dos sentimentos dos seus personaxes, preséntaos na súa esencia». 

Cuarteto de garantías

Todo ese marabilloso envoltorio necesita dun contido en forma de cantantes. A nómina deste «L’elisir d’amore» volve ser de garantías. O xa citado Bruno de Simone (Dulcamara), encarna a cada vez máis perdida corda dos baixo-barítonos bufos, que as veces declaman máis que cantan o seu texto, pero que neses pequenos xestos gardan a clave da súa comicidade. Vexan neste Dulcamara a un trasunto do Fígaro con batín de médico ambulante. Ou de político voceiras, como lembraba De Simone na rolda de prensa de presentación do pasado martes na Coruña. O italiano forxou a súa carreira nestes roles, desde Cimarosa a Paisiello, de Galuppi a Rossini. 

O barítono galego Javier Franco encarnará ao autoritario Belcore. Habitual xa do Festival, o pasado ano xa se vestiu de Sulpice na fille du regiment, na errada produción de Davide Livermore. Tamén da casa será o rol secundario de Giannetta, interpretado pola soprano coruñesa Helena Abad.

Irina Lungu admite que a Adina «é o meu rol favorito, porque permite desenvolver todos os aspectos do canto, desde as pasaxes de gran abandono lírico ás pasaxes máis cómicas». A soprano moldava fará na Coruña o seu debut no noso país, en pleno auxe da súa carreira, que proximamente a levará a pisar por vez primeira a Metropolitan Ópera de Nova York. Saída da Escola de Perfeccionamento da Scala, no teatro milanés xa interpretou a Adina en 2010, e este verán vestiuse de Violetta na segunda repartición da Traviataen Aix-en-Provence. 

Por último, Celso Albelo. Habitual xa das reparticións do festival coruñés, o tinerfeño converteu Nemorino nun dos seus roles de cabeceira, xunto ao Duca e Arturo, á espera de incorporar algúns que, cauteloso, garda en carteira. O seu debut do papel hai case un ano non puido ser máis impactante. Logrou bisar a «furtiva» na noite da estrea, cunha Fenice de Venecia entregada ao seu canto. Agora, chega tras triunfar nunha xira por China e México xunto ao Communale de Bolonia, e ás portas xa do seu primeiro protagonista no Royal Opera House de Londres, onde será Elvino. Garantía de excelencia belcantista, e aínda nunha etapa de crecemento e maduración como cantante, Albelo é a guinda ao doce pastel deste «elisir». E nada empalagoso.

Es necesarios estar conectado para escribir un comentario Conectar